Effectonderzoek naar De Kazerne en indicatievrije dagbesteding.
De gemeente Waalwijk zette de afgelopen jaren in op vernieuwende vormen van ondersteuning voor haar inwoners. In twee recente onderzoeken, naar De Kazerne en indicatievrije dagbesteding, staat de vraag centraal hoe laagdrempelige, inclusieve voorzieningen bijdragen aan herstel, zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie.
De rapportage over De Kazerne in Waalwijk onderzoekt welke maatschappelijke effecten het heeft als laagdrempelige herstel- en ontmoetingsplek waar inwoners zonder indicatie kunnen werken aan hun herstel, gezondheid en persoonlijke groei.
Het onderzoek naar indicatievrije dagbesteding beschrijft hoe de gemeente Waalwijk sinds 2024 indicatievrije dagbesteding aanbiedt, hoe deze voorziening wordt uitgevoerd en welke maatschappelijke effecten (o.a. op welzijn, zelfredzaamheid en kosten) dat oplevert.
5 vragen aan Elly van Strien, senior beleidsadviseur Maatschappelijke Ondersteuning bij de gemeente Waalwijk.
De onderzoeken laten zien dat het anders kan: zonder drempels, met oog voor persoonlijke groei en sociale verbinding. In dit interview gaat Alette van Dijk in gesprek met Elly van Strien over de inzichten, ervaringen en maatschappelijke effecten die uit deze onderzoeken naar voren komen. Wat werkt, waar liggen de uitdagingen, en hoe maken deze initiatieven het verschil voor inwoners van Waalwijk?
Kun je kort vertellen in welk projecten jullie samen hebben gewerkt?
Elly start te vertellen: ‘We hebben samengewerkt aan twee projecten: het onderzoek naar De Kazerne en het onderzoek naar indicatievrije dagbesteding. In beide trajecten stond centraal hoe we inwoners laagdrempelige ondersteuning kunnen bieden, gericht op herstel, persoonlijke groei en sociale verbinding.”
Alette vult aan: ”Bij De Kazerne onderzochten we de maatschappelijke effecten van een plek waar mensen zonder indicatie kunnen werken aan hun herstel en ontwikkeling. In het tweede onderzoek brachten we in kaart wat indicatievrije dagbesteding betekent voor de zelfredzaamheid, het welzijn en de participatie van inwoners die anders een maatwerkbeschikking voor dagbesteding zouden krijgen.” Elly: “Het doel was om inzicht te krijgen in de meerwaarde, de ervaringen van deelnemers en de mogelijke besparingen of verbeteringen voor de toekomst. Belangrijk was om in beeld te brengen hoe deze voorzieningen bijdragen aan de beleidsdoelstellingen zoals vastgelegd in het Wmo-beleidsplan en het Koersdocument Sociaal Domein van de gemeente Waalwijk.”
Wat was het resultaat van deze projecten en welke impact heeft dit (gehad)?
“Wat deze projecten vooral hebben opgeleverd, is dat XpertiseZorg het verhaal achter de cijfers zichtbaar heeft gemaakt, aldus Elly. Jullie hebben ons geholpen om het narratief, het verhalende, in beeld te brengen. We waren met beide initiatieven nog maar kort bezig toen jullie al onderzoek deden, dus harde uitspraken waren lastig. Maar door de verhalen van deelnemers en professionals te verzamelen en te vergelijken met andere initiatieven in het land, kregen we toch een heel waardevol beeld van de impact.
Bij De Kazerne heeft het rapport geholpen om fondsen te werven. Dankzij jullie onderzoek konden we het bestuur overtuigen van de meerwaarde en hebben we een goede basisfinanciering binnengehaald. Dat was nodig voor de verdere ontwikkeling van De Kazerne als stichting. Bij de indicatievrije dagbesteding heeft het rapport ons geholpen om van een jaar op jaar financiering naar een meer structurele, langdurige financiering te gaan. Het college kon met jullie rapport onderbouwen dat we op de goede weg zitten en dat er een positieve flow is ontstaan.”
“Jullie hebben overal verhalen opgehaald, niet alleen binnen maar ook buiten de betrokken organisaties. Daardoor konden we een gedragen verhaal presenteren en dat heeft ons echt geholpen om stappen te zetten en anderen de waarde van deze initiatieven te laten inzien.”
“De rapporten hebben ook geleid tot concrete verbeteringen, zoals het ontwikkelen van twee typen opvang: één voor mensen die vooral een klein netwerk hebben en eenzaam zijn, en één voor mensen waar ze kunnen werken aan hun ontwikkeling. Kortom, jullie bijdrage heeft ons geholpen om niet alleen het verhaal te vertellen, maar ook om daadwerkelijk door te ontwikkelen en te investeren in een inclusieve samenleving,”
Wat was de rol van XpertiseZorg binnen de samenwerking?
“Door verhalen van deelnemers en professionals op te halen en te duiden, hebben jullie ons geholpen om een krachtig, breed gedragen beeld te schetsen. Als externe partij brachten jullie een frisse blik en onafhankelijkheid, waardoor onze resultaten en aanbevelingen sterker overkwamen richting bestuur en fondsen. Dat heeft echt verschil gemaakt,” vertelt Elly enthousiast. “Bovendien hebben jullie met het onderzoek naar indicatievrije dagbesteding laten zien dat deze aanpak niet alleen inhoudelijk, maar ook financieel loont.”
Was het project innovatief en heeft het aan vernieuwing/verbetering bijgedragen? En wat was het effect?
“Ja, beide trajecten waren vernieuwend, want jullie hebben de effecten niet alleen in cijfers maar vooral in verhalen zichtbaar gemaakt.
“Ondanks dat we nog in een vroege fase zaten, maakte jullie narratieve aanpak het verschil: met een paar gerichte aanpassingen gewoon doorpakken en dat werkt.”
“Daarnaast, dat hoor ik terug van teams en deelnemers, voelden mensen zich gehoord en gezien doordat jullie tijd namen voor goede, nieuwsgierige vragen. Dat vergroot het draagvlak.”
Elly, hoe zou je XpertiseZorg en onze aanpak typeren?
“Wat ik zo waardeer aan jullie aanpak is dat jullie niet alleen naar de cijfers kijken, maar juist ook overstijgend. Jullie brengen losse verhalen en cijfers samen tot één helder en gedragen geheel, met duidelijke conclusies en aanbevelingen. Als externe partij kijken jullie ook van buiten naar binnen, wat ons helpt om scherp te blijven en te leren van andere initiatieven. Mensen voelen zich gehoord en gezien, omdat jullie echt geïnteresseerd zijn en goede vragen stellen in een veilige setting. Blijf vooral deze persoonlijke, nieuwsgierige en onafhankelijke werkwijze vasthouden, en durf jullie kennis en adviezen nog meer te delen.”