5 vragen aan Anette Verwoerd, bestuurder van St. Het Babyhuis
Het Babyhuis biedt kwetsbare moeders een veilige plek om samen met hun baby tot rust te komen en ondersteuning te krijgen, met als doel uithuisplaatsingen te voorkomen en perspectief te bieden op zelfstandig ouderschap. Een unieke aanpak, die al jaren in de praktijk zijn waarde bewijst. Maar wat levert die aanpak nu echt op, voor moeder en kind én voor de maatschappij?
Om die vraag te beantwoorden, liet het Babyhuis enkele jaren geleden een maatschappelijke kosten-batenanalyse en een maatschappelijke effectverkenning uitvoeren door XpertiseZorg. In dit tweeluik blikken Anette Verwoerd (bestuurder van het Babyhuis) en Wibout Dragt (partner bij XpertiseZorg) terug op deze samenwerking. Ze delen hun inzichten over de kracht van preventie, het belang van vertrouwen en waarom het zo waardevol is om ook de maatschappelijke impact van zorg zichtbaar te maken.
Kunnen jullie kort vertellen in welk project jullie samen hebben gewerkt?
We praten over een aantal jaren terug. Destijds waren we nog redelijk nieuw in het veld en best uniek in wat we aanboden. De gedachte dat je in de jeugdzorg veel meer op preventie zou moeten inzetten, zeker bij moeders in kwetsbare situaties, was nog lang niet overal gemeengoed. Inmiddels zie je gelukkig meer initiatieven in die richting, maar toen liepen we echt voorop.
Het Babyhuis werkte al samen met de Universiteit van Amsterdam, die op inhoudelijk vlak onderzoek deed, maar naast die inhoudelijke onderbouwing voelden we ook de behoefte om het maatschappelijke effect van ons werk in beeld te brengen. Wat levert het op als je een uithuisplaatsing voorkomt? Wat bespaar je als samenleving, naast het persoonlijke leed dat je voorkomt?
Die behoefte vormde de aanleiding voor de samenwerking met XpertiseZorg. We wilden onze resultaten beter in kaart brengen, onderbouwd met cijfers, om richting gemeenten en ketenpartners te kunnen laten zien: Kijk, dit is wat onze aanpak oplevert. XpertiseZorg heeft het heel veelzijdig aangepakt. Zij brachten de zakelijke, maatschappelijke kant van het verhaal helder over, zonder dat het menselijke aspect verloren ging.
Wat ik merkte is dat jullie oprecht betrokken en geïnteresseerd waren. Niet alleen in wat wij doen als organisatie, maar vooral ook in de positie waarin de vrouwen zich bevinden die wij begeleiden. Jullie gingen daar heel zorgvuldig mee om en dat is essentieel binnen onze doelgroep.
Het Babyhuis werkt met moeders die vaak te maken hebben met wantrouwen richting hulpverleners en volwassenen in het algemeen. Dat maakt dat je alleen iets kunt bereiken als je echt tijd en moeite steekt in het opbouwen van vertrouwen. Dat hebben jullie gedaan. Jullie luisterden, voelden goed aan in wat voor context jullie terecht waren gekomen en pasten je daarin aan.
Onze grootste zorg was: Het is al zo veel wat deze vrouwen moeten in ons traject én in wat er gevraagd wordt vanuit wetenschappelijk onderzoek. En dan kwam dit onderzoek er ook nog bij. Maar door jullie houding, rustig, respectvol, afgestemd, hebben de vrouwen toch mee willen werken. Juist omdat ze zich gehoord voelden.
“Wat XpertiseZorg gaat doen, helpt ons ook om straks toekomstige vrouwen te kunnen helpen”
Wat was het resultaat van dit project en welke impact heeft dit (gehad)?
Voor ons was het ontzettend waardevol dat het onderzoek bevestigde wat we al langere tijd dachten en voelden. We wisten dat onze aanpak werkte, maar dankzij het onderzoek konden we dat ook met feiten onderbouwen. Dat gaf ons meer slagkracht in gesprekken met gemeenten en andere ketenpartners en eerlijk gezegd ook extra zelfvertrouwen.
Het was niet langer alleen wat wij riepen, maar onafhankelijk onderzocht en bevestigd: Het Babyhuis maakt aantoonbaar verschil in het leven van een moeder en een kind als een onnodige uithuisplaatsing voorkomen kan worden en bespaard daarmee kosten voor de gemeente en voorkomt de nadelige maatschappelijke gevolgen van een uithuisplaatsing.
Toch blijft het soms lastig om dat inzicht echt over te brengen. Gemeenten zijn natuurlijk sterk gericht op bezuinigen binnen de jeugdzorg, maar het bredere perspectief ontbreekt nog vaak. Het besef: Als ik nu investeer in dit soort preventieve aanpakken, dan voorkom ik later hogere kosten, bijvoorbeeld voor pleegzorg. Dat is precies wat het onderzoek liet zien.
“Dat kleine kaartje met de onderzoeksresultaten van XpertiseZorg zit nog steeds standaard in mijn tas. Het helpt om dat verhaal kracht bij te zetten, keer op keer”.
De uitkomsten van het onderzoek zijn eigenlijk helemaal verweven geraakt in mijn verhaal over het Babyhuis. Of ik nu een presentatie geef of deelneem aan overleggen, ik benoem altijd de impact die we maken én dat die ook is aangetoond.
Wat ik ook heel waardevol vind, is dat jullie in het onderzoek expliciet aandacht hebben besteed aan de inzet van vrijwilligers naast onze professionals. Daar is in de keten vaak nog veel argwaan over, zeker vanuit bijvoorbeeld jeugdbescherming. Dan hoor je: ‘Dat is toch te risicovol, zo’n kwetsbare doelgroep en dan werken met vrijwilligers?’ Maar juist doordat jullie die samenwerking hebben meegenomen en de impact ervan inzichtelijk hebben gemaakt, kan ik blijven pleiten voor dit model. Het geeft me onderbouwing om te zeggen: ja, het kan en het werkt. Sterker nog, jullie hebben zelfs laten zien wat het financieel oplevert. Ook dat staat op dat kaartje dat ik nog altijd bij me draag.
Wat was de rol van XpertiseZorg binnen de samenwerking?
Wat ik vooral waardeerde, is hoe goed jullie je hebben afgestemd op zowel onze doelgroep als op ons als organisatie. Jullie toonden oprechte interesse, luisterden geduldig en communiceerden op een open en toegankelijke manier. Precies wat nodig is bij onze moeders in kwetsbare situaties.
Richting ons voelde het als echt samenwerken: Samen ontdekken wat er onderzocht moest worden, omdat we dit allemaal tot een goed einde wilden maken. Het voelde laagdrempelig en als maatwerk en dat past precies bij hoe wij werken binnen het Babyhuis.
Was het project innovatief en heeft het aan vernieuwing/verbetering bijgedragen? En wat was het effect?
Ja, absoluut. Het was voor ons dus de eerste keer dat we onze impact op deze manier lieten doorrekenen. Dat was nieuw, maar het heeft ons enorm geholpen om de waarde van onze aanpak zichtbaar te maken. De cijfers stammen inmiddels uit een andere tijd. Toen hadden we één Babyhuis, nu zijn het er twee. De personele kosten zijn flink gestegen, net als de juridische kosten. Als we het onderzoek nu opnieuw zouden laten doen, zou het waarschijnlijk andere, misschien zelfs nog scherpere resultaten opleveren.
Toch blijft de kern overeind: het voorkomt veel leed en hoge maatschappelijke kosten. En dat verhaal kunnen we dankzij het onderzoek met vertrouwen blijven vertellen.
Hoe zou je XpertiseZorg en onze werkwijzen typeren? En waar moeten we vooral mee doorgaan de aankomende 10 jaar?
Als ik terugkijk op onze samenwerking, zou ik eigenlijk zeggen: gewoon zo doorgaan. Het contact verliep soepel, er was een natuurlijke klik en we hadden echt het gevoel dat we dit samen deden.
“Wat mij betreft is dat precies de kracht van jullie werkwijze: Het draait niet om jullie als organisatie, maar om de mensen voor wie het uiteindelijk bedoeld is”.
Ik hoop dat XpertiseZorg nog veel meer waardevolle onderzoeken mag doen. Niet om organisaties in het zonnetje te zetten, maar om de doelgroep, in ons geval: moeders, beter in beeld te brengen en uiteindelijk beter te helpen. Zodat er meer aandacht komt voor preventie en voor wat dat maatschappelijk kan opleveren. Want dat is waar het om gaat.